Pazarlama operasyonlarında ilk düşünmeye başladığımız konu: Hedef Kitle.
Hedef Kitle Nedir?
Hedef kitle, bir ürün veya hizmetin pazarlanmasında odaklanılan belirli demografik, coğrafi, davranışsal ve psikografik özelliklere sahip potansiyel müşteri grubunu ifade eder.
Hedef kitleyi doğru bir şekilde belirlemek, pazarlama çabalarının daha etkili olmasını sağlar çünkü bu sayede doğru mesajı doğru kişilere iletmek mümkün olur.
Biz reklam verenler ilk olarak hedef kitleleri gruplara bölmek isteriz. Markanın hedef kitlesi çok geniş(mass) olsa bile Coca-Cola gibi, yine de gruplara bölerek mesajları iletiriz.
Kitleleri gruplara bölme isteğimizin sebebi ve ayrıca kanıtıda McKinsey’nin raporunda mevcut. Çünkü müşterilerin %71’i kendi özel ihtiyaçlarına ve ilgi alanlarına göre kişiselleştirilmiş bir beklenti içerisinde.
Kitleyi belirlerken herkes kendine göre arama yöntemleri geliştirebilir. Ben ilk kitleyi belirlerken nelere dikkat ediyorum bunlara değineyim.
Hedef Kitle Araştırma Çeşitleri
Öncelikle, bir markanın hedef kitlesini markanın sahibinden daha iyi bilemezsiniz. Ben ilk olarak kitleyi anlamak için markada çalışan bütün herkesle tek tek konuşurum. Satış departmanından, içeride yemek yapan ablaya kadar giderim.
Satın alan kitlenin karakterini anlamaya çalışırım. Nasıl sattıklarını, onlara nasıl davrandıklarını, kim olduklarını, neden satın aldıklarını, nerelerde vakit geçirdiklerini, bu sorulara binlercesini daha ekleyebilirim. Kafamda dönüp duran bu soruların kibarca cevaplarını aramaya koyulurum.
Satılan ürün veya hizmete bağlı olarak, sektör tabii ki bellidir. Kitle çok geniş veya niş olabilir. Mesela bir ayakkabı markasıysanız, hedef kitleniz erkekler, kadınlar ve çocuklar olabilir. Ama bir koşu ayakkabısı markasıysanız kitleniz bu sefer daralır.
Dijital pazarlama uzmanı olarak, markayla konuştuktan sonra ilk açacağım ekran Google Analytics olur. Geçmiş verilerden kitlenin demografik, coğrafi veya ilgi alanlarına bakarım.
Yukarıdaki Google Analytics ekranından ilgi alanlarını, yaşını, şehirleri bulabilirsiniz. Bu ekranlarla çok fazla içli dışlı olmayanlara biraz karışık gelebilir.
Kendimden yola çıkacak olursam, ben bu karmaşıklığı önce neye bakmak istediğimi bilerek panellere girdiğimde çözmüştüm. Neye bakmak istediğinizi bilmeden girerseniz içerisinde kaybolabilirsiniz.
Sosyal Medya Hedef Kitle Analizi (Instagram & Twitter)
Sosyal medyada bir analiz yapacaksam, Meta Business Manager’dan yaparım. Instagram’dan girip kitle analizine baktığım çok nadirdir. Oraya bakacaksam yorumlara, girip tek tek kullanıcıları incelerim genelde.
Instagram hedef kitle analizi için Business Manager’da ki “Insights” bölümüne girin.
Soldaki menüden hedef kitleleri seçin.
Yukarıda gördüğünüz güncel hedef kitle verileri. Bu kitle ağırlıklı erkeklerden oluşuyor.
Bir de potansiyel kitleleri görebileceğiniz bölüm var, oraya tıklayıp hedef kitle üzerinde iç görüleri de bulabilirsiniz.
Benim bakmayı sevdiğim yerlerden bir tanesi de burası. Diğer işletmelere göre benim performansım nasıl? Takipçilerim, postlarda diğer işletmelere göre kitlenin etkileşimleri vs.
Mesela burada, bu işletme diğerlerine göre daha az post paylaşımı yapıyormuş.
Twitter Hedefleme Yöntemi ile İlgi Alanı Bulma
Buraya kadar tamam, ama hala ilgi alanlarını detaylıca çıkaramadık. Benim ilgi alanları seçerken en çok kullandığım bir yöntem Twitter Reklam Paneli.
Twitter’ın kendine ait öneri sistemi çok iyi çalışıyor. Mesela “muhasebe” yle ilgili bazı Twitter hesaplarını yazdığınızda benzerlerini size çıkarıyor. Bir örnek yapalım.
Sadece 3 tane muhasebe hesabını ekledim. Benzer hesapları direk çıkardı. Burayı kitlenin davranışlarını ve ilgi alanlarını anlamak için kullanabilirsiniz.
Facebook Hedef Kitle İlgi Alanları Bulma (Çok Bilinmez)
Bir de size çok bilinmeyen bir yöntem göstereyim.
Bizim kitlemiz olduğunu düşündüğümüz bir kişiyi Facebook’dan buluyoruz. İçindeki “stalker” kimliğini çıkarmamız lazım. 🙂
Profili bulduktan sonra, “Daha Fazlası” diyip “Beğeniler”i seçiyoruz.
Eğer ki 1 tane doğru kişiyi bulursanız burası inanılmaz bir içgörü sağlar size. Şu an örnek ekran görüntüsünü aldığım arkadaşı tanıyorum. “Bağdat Caddesi”ni beğenmiş zamanında, ve kendisinin Bağdat Caddesi’nde oturduğunu biliyorum.
Bu yöntemi muhakkak kullanın, sonra teşekkür edersiniz.
Hedef Kitle Örnekleri
Hedef kitle örneklerinde rakipler iyi içgörüler sağlar. Twitter’da muhasebeden gittik, daha önceden incelediğim Paraşüt programının bir reklamını inceleyip hedef kitle olarak hangi gruba gitmiş anlamaya çalışalım.
https://www.youtube.com/watch?v=rjtTkYqqXdc
Paraşüt’ün ilk reklamlarını belki hatırlayanlar vardır. Yukarıdaki linkten inceleyebilirsiniz.
Burada direk küçük işletme gruplarını hedefliyor. Ahmet diye bir persona çizilmiş. Reklamda ilk söylediği cümle şu:
“Ahmet’in küçük bir işletmesi var.”
Bu perspektiften bakıldığında aslında her şey çok net.
Buraya kadar okuduğunuz için teşekkür ederim.
Son söz olarak, yaşını bulduk, ilgi alanlarını bulduk, davranışlarını anladık, rakiplerin neler yaptıklarına baktık. Bundan sonraki iş kitleleri gruplandırmakta. Bu konuya da yavaş yavaş değineceğiz.
Şimdilik sağlıkla kalın.