Ne en güçlü olan tür hayatta kalır, ne de en zeki olan. Değişime en çok adapte olabilendir, hayatta kalan.
Charlis Darwin
Meta şirketi uygulamalarının aylık kaç kullanıcıları var?
- Facebook: 3,03 milyar
- Instagram: 2,35 milyar
- Messenger: 1,3 milyar
- Whatsapp: 2,7 milyar
Veriler, 2023 yılı aylık aktif kullanıcı sayılarıdır.
Yani, Meta şirketine her ay 9,38 milyar data canlı bir şekilde akıyor. Meta, bu kullanıcıların demografik bilgilerini, nelerden hoşlandıklarını ne zaman mutsuz ne zaman mutlu olduklarını, günlük davranışlarına kadar her şeye hâkim!
Meta’ya bir isim takacak olursak, “Her Şeyi Gören Göz” diyorlar genelde. Çünkü attığımız her adımdan haberi var.
Meta’nın bu veriyi kontrol etmesi gerek, bunu da kendi ürettiği teknolojilerle, yazdığı algoritmalarla yapıyor. Tabii şimdilik biz bunu basitleştirmek için sadece algoritma diyelim.
Bunları neden yapıyor? Çünkü Meta, 2023 ‘de 134.72 milyar dolar reklam geliri elde etti. Bu rakam 2022’de 121.9 milyar dolardı.
Bu sebepe bakınca çok anlaşılabilir olacak ki, 2019’da %5,5 olan organik etkileşim, şimdiler de %0,25 civarında.
Sonuç olarak, Meta’nın reklam verenlere ihtiyacı var. Tahmin ediliyor ki gelirinin %99’unu reklam verenlerden elde ediyor. Eğer reklam verenler, istediği performansı elde edemezlerse, vermezler. Bunu en iyi Facebook biliyor ki bu durum gelirinin düşmesi demek.
O yüzden bu algoritmanın en önemli işi reklamı doğru kişiye göstermek. Kurulduğu yıldan itibaren bu amaç için geliştiriliyor. Sizi sıkmadan özetle nasıl evrilmiş bir bakalım.
Facebook’un Evrimi
2005: Facebook kuruldu.
2006: Newsfeed (Haber kaynağı oluşturuldu.)
2007: “Like” beğeni butonu hayatımıza girdi.
2009: “Sorting order” En çok beğeni alan gönderi sıralamada en üste çıkmaya başladı.
2015: Yüksek hacimli tanıtım yapan sayfaların sırlamasını düşürmeye başladı. “See First” özelliğini yayınladı, sayfa bir gönderi gönderdiğinde anlık senin feedine düşen özellik.
2016: “Time Spend” raking sistemi ekledi. Kullanıcılar postla etkileşime geçmeseler bile, kişinin onunla geçirdiği süreye dayalı olarak ölçümlemeye başladı. Canlı yayın açma özelliğini getirdi.
2017: “Emotional reactions” Like ‘dan daha fazlası.
Videolar için: “Completion Rate” oranı getirdi. İnsanlara sonuna kadar izleten videolar daha fazla kişiye göstermeye başladı.
2018: Zuckerberg: “posts that spark conversations and meaningful interactions.”
Konuşmaya, etkileşime teşvik eden gönderilere öncelik vereceğini duyurdu.
2019: Taglediğin, DM’den konuştuğun arkadaşlarının postlarını “Yakın Arkadaşlar”ı olarak tanımlayarak onların postlarını sana daha ön sıralarda göstermeye başladı.
2020: Kullanıcıların algoritmayı anlamalarına ve algoritmaya daha iyi geri bildirim vermek için kendi verilerini kontrol etmelerine yardım olduğunu duyurdu. Endişe artmaya başladı. Ek olarak, haberlerin güvenilirliğini ve kalitesini değerlendireceğini duyurdu.
2021: “Score sistemi” yeni içerikleri keşfetmeye yönelik, beğeni, kaydetme ve yorum üzerine kurulu bir sistem.
Buradan göz gezdirebilirsiniz: https://www.instagram.com/p/CRZsz1whj5e/
Gelelim 2024 ‘de algoritmanın nasıl evrildiğine.
Bilmeniz gereken temel şey, Yapay Zeka’nın (AI) Facebook algoritmasının ayrılmaz bir parçası haline gelmesidir. Gelişmiş makine öğrenimi yetenekleriyle, AI platformdaki kullanıcı davranışlarını ve tercihlerini analiz ederek içeriği kişiselleştirmeye yardımcı oluyor.
2024 yılı itibariyle, Facebook algoritması dört ana sıralama sinyaline dayanarak belirli bir kullanıcı için en uygun içeriği belirler:
- Kimin paylaştığı: Arkadaşlar ve işletmeler de dahil olmak üzere etkileşimde bulunduğunuz kaynaklardan gelen içerikleri daha fazla görme olasılığınız vardır.
- İçeriğin türü: Genellikle video ile etkileşimde bulunuyorsanız, daha fazla video görürsünüz. Fotoğraflarla etkileşim kurarsanız, daha fazla fotoğraf görürsünüz.
- Paylaşım yapma olasılığınız: Algoritma, bir gönderiye yorum yapma, beğenme veya paylaşma olasılığınızın yüksek olduğunu düşünüyorsa, o gönderiyi “feed”inizde gösterme olasılığı daha yüksektir.
- Diğer insanların bu gönderiye ne kadar ilgili olacağı: Facebook algoritması, bir gönderinin kullanıcılar arasında anlamlı etkileşimler (yorumlar, paylaşımlar ve yanıtlar gibi) oluşturacağını belirlerse, o gönderiyi daha yüksek sıralar.
Kaynak: https://www.facebook.com/business/help/718033381901819?id=208060977200861
Algortimanın nasıl çalıştığını anladığımıza göre, reklam verenler olarak biz konuya nasıl bakmalıyız?
Bu algoritma aslında bir “natural selection engine”, doğal seçilim motoru.
“Natural selection” aslında evrimin ana süreci, internette birçok bilgi mevcut. Doğal seçilim, bütün organizmalarda bütün canlılarda var, evrimin ana teması gibi; çevresine en iyi uyum sağlayan hayatta kalır! Adapte olamayanlar dinozorlar gibi ölür.
Facebook algoritmasını da aynı “Natural Selection” gibi düşünebiliriz, algoritma çevresine uyum sağlayamayan her şeyi gözünün yaşına bakmadan öldürüyor.
Elimizde bir giriş var bir de çıkış. Algoritmaya reklam girişlerini yaptık, içerideki çevreye, insan dolu bir havuz diyebiliriz buna, ne kadar iyi uyum sağlarsa çıktımız da o kadar iyi olur, bu da bizim performansımıza yansır.
Meta algoritmasının içinde bütün reklam verenlerin kampanyaları var, hepsi birbiriyle hayatta kalmak için yarışıyor.
Birçok amatör reklam verenin anlamadığı konu bu algoritmanın nasıl çalıştığı bence. Bizim ne istediğimizin hiçbir önemi yok. “Meta” ne isterse o olur. Bizim görevimizde ona istediğini vermek.
Algoritmanın senden beklediği 5 ana nokta:
- Çeşitlilik
- Müşteri yolculuğu
- Facebook reklam politikaları
- Doğru şekilde kampanya amacı seçmek
- Performans Yönetimi
Reklamlarda Çeşitlilik
Söylemlerde, görsellerde ve hedef kitlelerinde.
Algoritma, dünya üzerindeki bütün bilim adamlarının 1 yılda anca analiz edeceği veriyi, her gün milyonlarca kez bu 3 değişken üzerinden birleştiriyor ve test ediyor. Bu makine zaten değişkenleri test ve analiz etmek için tasarlandı.
Eğer sadece 1 görsel, 1 metin ve küçük bir grup hedef kitle ile kampanyayı yürütmeye çalışıyorsak, çok yüksek ihtimalle başarısız bir kampanya olacak ve müşterinin parasını doğru şekilde harcamamış olacağız. Sonucunda da istediğimiz performansı alamayacağız.
Ayrıca bu stratejik olarak da mantıklı değil, algoritma zaten zayıf olan reklamları öğrenme sürecinden çıktığı an da puanını veriyor, başarısız olarak en başından kodluyor ve sen milyonlarca reklam verenle aynı yarışta tek bir görselle nasıl kazanabilirsin?
Müşteri Yolculuğu
Metinlerde, görsellerde, hedef kitlende çeşitliliğin var, ama bunu bir yolculuk gibi konumlayamadın. Bir hikâyenin içine alamadın yani. Yine de bu çeşitlilik onları cezbetmeyecek. Anlaşılmayan konulardan biri de bu, hedef kitleye istediğimiz aksiyon aldıracak çekicilik ne?
Belki Instagram hesabı çok sıkıcı. Ya da web sitesi/landing page yeteri kadar ikna edici değil. Belki de web sitesindeki CTA butonu doğru yerlerde kullanılmamış.
Unutma, algoritma hedef kitlenin neyi beğenip neyi sevmediğini tespit edebiliyor! Diyelim ki, reklamını gören kitlenin %70’ine aksiyon aldırdın, web sitesine getirdin, ama web sitesinde hiçbir aksiyon almadı, 5 saniye sonra çıktı gitti. Hop! Tıklama başına maliyetler yukarı tırmanır. Sonuç, ay sonu raporlar kötü.
Facebook (Meta) Reklam Politikaları
Eğer reklam politikalarına uymazsak, kitleyi ikna edici bir yolculuğun, metnin, görselin, hedef kitle çeşitliliğimizin hiçbir önemli yok. Çünkü politikaya uymadığın an da reklam gösterimin durdurulur, eğer bunu tekrarlarsan da reklam hesabın banlanır. Sonra uğraş dur.
Kampanya Amacı
Kampanya amacı (Capmaign Objective) reklamın bütün performansını etkiler, amaç seçimine markanın kampanya sonunda ulaşmak istediği hedefi doğrultusunda en başından karar verilmesi gerekir. Her amaç algoritmanın çalışma şeklini etkiler. Bunları başka bir yazımda detaylıca anlatacağım.
Performans Yönetimi
Son olarak algoritma senin kampanyalarını doğru biçimde yönetmeni bekler. Meta algoritması en iyi çalışan metin, görsel ve hedef kitle kombinasyonunu öğrenme aşaması bittikten sonra belirler. Bu evrimin bir süreci, algoritma da senin bu sürecin içine dahil olmanı ve doğru şekilde yönetmeni bekler.
Bazı reklamlarında başarısız olmasının sebeplerinden biri de ya reklamları erken kapatırlar ya da çok geç veya sorunu tespit edememiş olabilirler. Bizim işimizin bir tanesi de algoritmaya işini iyi yapması için yeterli bütçeyi vermektir. Bunun için müşteri ikna etmekte yine bizim işimizin bir parçası.
Buraya kadar okuyan varsa teşekkür ederim! İlk yazılarımdan biri olduğu için sıkıcı olabilir. Kendimi geliştireceğim. Şimdilik hoşçakalın.